Patriotyzm Emigracyjny

Wydarzeniem towarzyszącym wystawie ma być panel dyskusyjny. Zagadnienie patriotyzmu wiąże się ściśle z pojęciem lokalności, przywiązania do miejsca, do konkretnej kultury i języka, dlatego w dyskusji chcemy postawić pytanie o patriotyzm z trochę innego punktu widzenia – z zewnątrz, z pozycji emigranta. Tematem przewodnim panelu będzie więc Patriotyzm emigracyjny.

Patriotyzm wzbudza zazwyczaj wiele emocji. Emigracja, zwłaszcza polityczna, podtrzymująca związki z ojczyzną, zwykle dużo gwałtowniej reaguje na wszelkie przemiany w kraju swojej młodości. Często też patrzy na te przemiany z większym dystansem, poprzez pryzmat szerszego doświadczenia, wyjścia poza granice jednego narodu.

Współczesność to również czasy wielkich migracji. Niekoniecznie już tylko za kawałkiem chleba; czasem świadomie wybieramy nowe ojczyzny, szukamy nowych możliwości wyrażenia siebie, szerszego dostępu do kultury globalnej. Ale czasem migrujemy również po to, by spełnić pewną misję, na zewnątrz reprezentować swój kraj własną pracą. Zabieramy głos w ważnych sprawach, protestujemy, bądź popieramy. Patriotyzm staje się wtedy kwestią etyki, moralności.

Do udziału w panelu zaproszone zostały osoby, które z różnych powodów bądź wyemigrowały bądź urodziły się już na emigracji, a jednak wciąż czuja przywiązanie do swojego kraju i identyfikują się z nim. Zaprosiłyśmy również osoby, które wiele lat spędziły na placówkach dyplomatycznych, w nieco odmienny sposób reprezentując swój kraj poza jego granicami.

Czym patriotyzm jest dla Ruth Fruchtman, Żydówki, urodzonej w Anglii, której rodzice uciekli z Polski, przez wiele lat mieszkającej we Francji, potem w Niemczech, a obecnie pomieszkującej również w Polsce? Czym jest dla Alexa Motyla, profesora politologii, sowietologa, specjalisty od nacjonalizmów, urodzonego w ukraińskim getcie w Nowym Jorku? Czym dla Jerzego Maćkowa, Polaka, mieszkającego na stałe w Niemczech, również politologa? Dlaczego Emil Brix, Austriak, dyplomata wiele lat mieszkający w obcych krajach wiąże się mentalnie i uczuciowo z Krakowem? Co o patriotyzmie powie Krisztina Jerger, Węgierka, wicedyrektor Węgierskiego Instytutu Kultury w Polsce, kuratorka sztuki?

Dlaczego opuszczając kraj swojego pochodzenia wciąż czujemy potrzebę podtrzymywania kontaktu z nim? Co wywołuje w nas tę potrzebę? Geny? Sposób wychowania? Tradycja i kultura? Dlaczego często nie udaje nam się odciąć tej pępowiny? I dlaczego, mimo przywiązania do swojego kraju, pozostajemy w swoich drugich i trzecich ojczyznach?

Zostanę w Anglii dopóki wiem, że mam tam coś do roboty, dopóki wiem, że jestem tam potrzebna, powiedziała kiedyś Marysia Lewandowska, Polka.
Renata Rusnak

Panel dyskusyjny Patriotyzm Emigracyjny
25.11.2006, sobota, godz. 16
Instytut Sztuki Wyspa, Gdańsk, ul. Doki 1/145 B
http://www.wyspa.art.pl/index_pl.html

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-Share Alike 2.5 License.